در نشست مدیرکل دفتر امور چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با فعالان صنف چاپ، بابک عابدین، رئیس اتحادیه چاپخانهداران و صحاف تهران، مجموعهای از پیشنهادات کلیدی برای تقویت صنعت چاپ و بستهبندی ارائه داد. وی بر نوسازی ماشینآلات، توسعه صادرات، آموزش تخصصی، مقابله با کالای تقلبی و مدیریت واردات تأکید کرد و صنعت چاپ را زیرساخت مهم تولید و صادرات کشور دانست.
به گزارش چاپ و نشر آنلاین به نقل از روابط عمومی اتحادیه صنف چاپخانهداران و صنف صحاف تهران؛ بابک عابدین، رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحاف تهران، ضمن تبریک انتصاب عباس زارع بهعنوان مدیرکل دفتر امور چاپ وزارت ارشاد که «تولیت» صنعت چاپ را بر عهده دارد، از تلاشها و اقدامات انجامشده قدردانی کرد و گفت: نشست امروز باهدف هماهنگی و هماندیشی مشترک و با حضور پیشکسوتان و فعالان صنف برگزارشده تا نقشه راهی میانمدت و کوتاهمدت برای تعامل با دفتر چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تدوین شود.
وی ادامه داد: در این چارچوب، بررسی راهکارهای بهبود شرایط کسبوکار واحدهای چاپی، ساماندهی بازار صنعت چاپ و نیز طراحی سازوکارهایی برای مدیریت چالشهای موجود و حرکت بهسوی توسعه آینده در دستور کار قرار گرفت.
وی در ادامه جلسه اعلام کرد: مباحث مطروحه امروز را من در پنج محور اصلی دستهبندی کردم که موردبحث و تبادلنظر اعضا قرار خواهد گرفت تا زمینه دستیابی به نتایج کاربردی فراهم شود.
در ادامه نشست، بابک عابدین، رئیس اتحادیه چاپخانهداران و صحاف تهران با تبیین محورهای پیشنهادی در حوزه توسعه صنعت چاپ و بستهبندی، «توسعه صادرات و دیپلماسی تجاری» را بهعنوان نخستین محور مورد تأکید قرار داد.
وی با اشاره به تجربه و سوابق اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بستهبندی در برگزاری پاویونهای تخصصی و اعزام هیئتهای تجاری، واگذاری مأموریت ساماندهی حضور در نمایشگاههای بینالمللی و برنامهریزی هیئتهای تجاری به تشکلهای تخصصی را راهکاری مؤثر دانست. عابدین اظهار داشت: تمرکز این مسئولیت در یک مجموعه حرفهای میتواند از حضورهای پراکنده و کم اثر جلوگیری کرده و به انتخاب هدفمند نمایشگاهها، کاهش اتلاف منابع و افزایش احتمال انعقاد قراردادهای واقعی منجر شود. به گفته او، تعریف شاخصهای ارزیابی برای سنجش دستاوردهای هر حضور نمایشگاهی نیز میتواند به ارتقای اثربخشی این رویکرد کمک کند.
رئیس اتحادیه در بخش دیگری از سخنان خود، تسهیل واردات مواد اولیه را از الزامات استمرار صادرات برشمرد و با اشاره به تأثیر نوسانات ارزی و طولانی بودن فرآیندهای ثبت سفارش، تخصیص ارز و ترخیص کالا، این عوامل را در مواردی موجب توقف تولید واحدها دانست. وی با بیان نمونههایی از کمبود مواد مصرفی در فرآیند تعمیر و نگهداری ماشینآلات، تأکید کرد حتی فقدان اقلام بهظاهر جزئی نیز میتواند به تعطیلی خطوط تولید منجر شود.
عابدین در همین راستا پیشنهاد ایجاد «مسیر سبز در گمرکات کشور» برای واردات مواد اولیه ضروری صنعت چاپ را مطرح کرد و گفت: اقلامی نظیر کاغذ، مقوا، فیلمهای پلیمری، مرکب و زینک از ملزومات پایه تولید هستند و تسهیل ورود آنها میتواند به پایداری فعالیت واحدها کمک کند. وی افزود طراحی سهمیههای ارزی مبتنی بر سابقه تولید، واردات یا صادرات نیز میتواند در چارچوب این مسیر موردبررسی قرار گیرد.
وی همچنین با اشاره به وضعیت بازار کاغذ و مقوا، بر ضرورت ایجاد سامانهای برای رصد موجودی این اقلام تأکید کرد و گفت با وجود حجم واردات قابلتوجه، بازار همچنان با عدم توازن عرضه و تقاضا مواجه است. به اعتقاد عابدین، راهاندازی سازوکارهای شفاف برای پایش موجودی انبارها میتواند از بروز اختلالات در بازار و شکلگیری رفتارهای غیرشفاف جلوگیری کند.
نوسازی ماشینآلات؛ پیششرط حضور در بازارهای صادراتی
در ادامه طرح مباحث، بابک عابدین، رئیس اتحادیه چاپخانهداران و صحاف تهران به برخی چالشهای بازار مواد اولیه و الزامات نوسازی صنعت چاپ پرداخت. وی با اشاره به نوسانات شدید قیمت مقوا، بخشی از این وضعیت را ناشی از نبود شفافیت در گردش کالا دانست و توضیح داد در مواردی با استفاده از فاکتورهای صوری، کالا از چرخه رسمی عرضه خارج و در انبارها نگهداری میشود که این امر به برهم خوردن تعادل بازار و افزایش قیمتها میانجامد. به گفته عابدین، رشد قابلتوجه قیمت مقوا طی ماههای اخیر با منطق هزینههای واردات همخوانی ندارد و ضرورت ایجاد سازوکارهای نظارتی و شفافیت اطلاعاتی در زنجیره تأمین را برجسته میکند.
رئیس اتحادیه در ادامه، موضوع نوسازی ماشینآلات را از پیششرط های حضور مؤثر در بازارهای صادراتی دانست و اظهار داشت: تحقق استانداردهای مورد انتظار مشتریان خارجی بدون بهروزرسانی تجهیزات تولیدی دشوار خواهد بود. وی با اشاره به سرمایهگذاریهای انجامشده در برخی واحدهای پیشرو، خاطرنشان کرد شرایط فعلی برای بسیاری از چاپخانهها امکان ورود به چنین مسیرهایی را محدود کرده است.
عابدین در همین راستا مجموعهای از پیشنهادها را مطرح کرد که ازجمله آنها میتوان به تسریع در فرآیند ثبت سفارش تجهیزات تولیدی، کاهش یا معافیت حقوق ورودی ماشینآلات پیشرفته و فراهمسازی تسهیلات مالی کمبهره برای نوسازی صنعتی اشاره کرد. وی پیشنهاد داد با مشارکت نهادهای مرتبط و شبکه بانکی، امکان تدوین تفاهمنامههای حمایتی برای تأمین مالی پروژههای نوسازی بررسی شود.
وی همچنین به موضوع ماشینآلات مستعمل اشاره کرد و گفت: خروج این تجهیزات از چرخه تولید داخلی و صادرات آنها میتواند علاوه بر آزادسازی سرمایههای راکد، زمینه تأمین منابع لازم برای واردات ماشینآلات جدید را فراهم کند. به گفته عابدین، طراحی سازوکاری که بر اساس آن ارز حاصل از صادرات تجهیزات قدیمی در بازه زمانی مشخص صرف واردات ماشینآلات جایگزین شود، میتواند به تسهیل فرآیند نوسازی کمک کند.
در ادامه، رئیس اتحادیه پیشنهاد بررسی امکان استفاده مستقیم از ارز حاصل از صادرات برای واردات تجهیزات را مطرح کرد و افزود: در صورت ارائه مستندات واردات جایگزین، میتوان موضوع حذف یا تعدیل برخی الزامات عرضه ارز در سامانههای رسمی را در تعامل با نهادهای ذیربط موردبررسی قرار داد تا چرخه صادرات و نوسازی با سرعت بیشتری انجام شود.
تأکید بر ضرورت آموزش و تطبیق با استانداردهای جهانی
عابدین در محور دوم با تأکید بر ضرورت آموزش و تطبیق با استانداردهای جهانی، حرکت به سمت بستهبندیهای پایدار و سلامتمحور را الزامی دانست و افزود استفاده از بستهبندیهای Food Grade، قابل بازیافت، زیستتخریبپذیر و محصولات Low Migration برای حضور در بازارهای صادراتی اهمیت حیاتی دارد. به گفته وی، بسیاری از کشورهای مقصد بهویژه در اروپا محدودیتهایی برای تولیدکنندگانی که الزامات زیستمحیطی را رعایت نمیکنند اعمال کردهاند، ازاینرو طراحی دورههای آموزشی مشترک میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و اتحادیه برای انتقال این استانداردها به واحدهای تولیدی ضروری است.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران و صحاف تهران در محور سوم به موضوع مقابله با کالای تقلبی پرداخت و رشد تولید بستهبندیهای جعلی داخلی و خارجی را تهدیدی چندوجهی توصیف کرد. وی با اشاره به مخاطرات سلامت عمومی ناشی از مواد غذایی و داروهای تقلبی، سلامت اقتصادی؛ ناشی از رقابت ناسالم و آسیب به برندهای معتبر و همچنین لطمه به سلامت فرهنگی همچون آثار فرهنگی از طریق انتشار کتابهای جعلی، پیشنهاد داد احراز هویت سفارشدهندگان بستهبندیهای حساس و ایجاد سامانه رهگیری سفارشهای پر ریسک با همکاری دادستانی و پلیس امنیت اقتصادی اجرایی شود.
بیشتر بخوانید: نشست مشترک فعالان صنعت چاپ و بستهبندی و تأکید بر همافزایی تشکلی
عابدین در محور چهارم نیز بر ضرورت آموزش جامع در صنعت چاپ تأکید کرد و آموزشهای مهارتی، اقتصادی و حقوقی را از نیازهای اساسی فعالان این حوزه برشمرد. وی آموزش مدیریت کیفیت و رنگ، کنترل کیفیت در اپراتوری پیشرفته، قیمتگذاری علمی، مدیریت هزینه، قراردادهای صادراتی، آشنایی با قوانین و مقررات و کار با سامانه جامع تجارت و کدهای کالایی را ازجمله سرفصلهای مهم دانست و اظهار داشت پایهگذاری این آموزشها با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر نهادهای مرتبط میتواند به ارتقای عملکرد و توسعه صنعت چاپ کشور منجر شود.
عابدین در ادامه سخنان خود به چالشهای چاپخانهها در صدور شناسه کالا و فاکتور برای انواع محصولات چاپی اشاره کرد و گفت در یک چاپخانه معمولی، صدها محصول ازجمله کارت ویزیت، سربرگ، پاکت و انواع بستهبندی تولید میشود که الزام به دریافت شناسه کالا و صدور فاکتور مجزا برای هر یک، عملاً برای واحدهای کوچک و متوسط امکانپذیر نیست.
وی در همین راستا پیشنهاد داد با تعریف یک سرفصل ۲۰ تا ۳۰ موردی شامل محصولات اداری، جعبههای مقوایی، بستهبندیهای انعطافپذیر و سایر گروههای اصلی، هر محصول ذیل این طبقهبندیها قرار گیرد تا فرآیند صدور کد کالا و فاکتور تسهیل شود. عابدین همچنین طراحی یک نقشه راه آموزشی ملی برای صنعت چاپ در سال ۱۴۰۵ را ضروری دانست و آن را گامی مهم در ارتقای دانش فنی و مدیریتی واحدهای تولیدی عنوان کرد.
مدیریت واردات محصولات چاپی
رئیس اتحادیه در محور پنجم سخنان خود به موضوع مدیریت واردات محصولات چاپی پرداخت و با اشاره به اثرات منفی واردات محصولات نهایی بر تولید داخلی اظهار کرد: تفاوت تعرفهای میان مواد اولیه و کالای چاپی تکمیلشده نیازمند بازنگری است. وی اعمال تعرفه بالاتر برای محصولات چاپی آماده مصرف نسبت به مواد اولیه، حمایت هدفمند از تولیدکنندگان داخلی در برابر رقابت وارداتی و هماهنگی با سازمان توسعه تجارت برای تنظیم هوشمندانه تعرفهها را ازجمله راهکارهای پیشنهادی برشمرد.
به گفته عابدین، اجرای این اقدامات بهویژه برای واحدهای کوچک و متوسط صنعت چاپ اهمیت حیاتی دارد و میتواند ضمن حفظ ارزشافزوده تولید، توان رقابت فعالان این حوزه در بازارهای داخلی و صادراتی را تقویت کند.
در ادامه این نشست، بابک عابدین، رئیس اتحادیه چاپخانهداران و صحاف تهران، با تأکید بر جایگاه راهبردی صنعت چاپ و بستهبندی اظهار کرد: این حوزه را نمیتوان صرفاً یک صنعت خدماتی تلقی کرد، بلکه باید آن را زیرساختی کلیدی برای تولید و صادرات کشور دانست. وی تصریح کرد بدون وجود صنعت چاپ و بستهبندی، عملاً فرآیند صادرات و حتی تولید بسیاری از کالاها با اختلال جدی مواجه خواهد شد.
عابدین با اشاره به پیوند عمیق این صنعت با بخشهای مختلف اقتصادی گفت تقویت چاپ و بستهبندی میتواند بهطور مستقیم موجب ارتقای صنایع غذایی، دارویی، آرایشی بهداشتی، نفت و پتروشیمی شود. وی اعلام آمادگی کرد اتحادیهها در کنار دستگاههای حاکمیتی، بخشی از حکمرانی اجرایی توسعه صادرات مرتبط با صنعت چاپ را بر عهده گیرند و در این مسیر همکاریهای لازم را ارائه دهند.
رئیس اتحادیه همچنین بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیت تشکلهای تخصصی در فرآیند تصمیمسازی تأکید کرد و خواستار آن شد که سیاستگذاریها و برنامههای مرتبط با این صنعت مطابق با قانون بهبود مستمر محیط کسبوکار با مشورت فدراسیونها و نهادهای صنفی انجام شود. وی در ادامه برای تبیین اهمیت اقتصادی صنعت چاپ به مقایسهای جهانی اشاره کرد و گفت برآوردها نشان میدهد صنعت غذا حدود ۱۰ تریلیون دلار و صنعت دارو حدود ۳ تریلیون دلار درآمد سالانه جهانی دارد، درحالیکه کل صنعت چاپ با در نظر گرفتن زنجیره کاغذ و مقوا، ماشینآلات، خدمات و محصولات، ارزشی نزدیک به ۲ تریلیون دلار را شامل میشود.
به گفته عابدین، با وجود این تفاوت عددی، ضریب اثرگذاری صنعت چاپ بسیار فراتر از اندازه ظاهری آن است؛ بهگونهای که صنعت غذا و دارو عملاً وابستگی کامل به چاپ و بستهبندی دارند و بسیاری از حوزههای دیگر ازجمله مشتقات نفتی نیز با درجات متفاوت به این صنعت متکی هستند. وی این وابستگی را نشانهای از نقش زیربنایی چاپ در اقتصاد دانست و از پیشنهاد ارائهشده به مجلس برای تشکیل مجدد فراکسیون تخصصی چاپ خبر داد؛ اقدامی که به اعتقاد او میتواند به افزایش شناخت سیاستگذاران از سهم واقعی این صنعت در تولید ناخالص داخلی و زنجیره ارزش کشور منجر شود.
عابدین در پایان با قدردانی از فرصت طرح دیدگاهها، بر تداوم گفتوگو و همافزایی میان دولت و بخش خصوصی برای پیشبرد اهداف صنعت چاپ و بستهبندی تأکید کرد.
