مشکل چاپی به نام چاقی ترام

نویسنده: مانی نورایی کارشناس گرافیک و مدرس مدیریت رنگ

0
71
چاقی ترام

به گزارش چاپ و نشر آنلاین؛ در ابتدا بهتر است با نحوه به وجود آمدن پدیده چاقی ترام (dot gain) آشنا شویم. همان طور که از اسم آن پیدا است هنگامی که ترام گذاشته شده روی کاغذ از اندازه در نظر گرفته شده برای آن بزرگ تر باشد می توان گفت ترام ها دچار چاقی شده اند.

چاقی ترام

مراحل مختلف به وجود آمدن چاق شدن ترام ها 

مرحله لیتوگرافی: کالیبره یا به اصطلاح دقیق تر خطی نبودن دستگاه های آماده سازی فیلم و پلیت

مرحله کپی فیلم روی زینک: مناسب نبودن زمان نوردهی، شدت نور و شرایط شستن زینک

مرحله چاپ: فشار نامناسب سیلندرهای ماشین چاپ

کهنگی و عدم بازدهی مناسب لاستیک دستگاه چاپ

 PH و سختی نامناسب آب در سیستم آب افست

 و در آخر کاغذ مصرفی که با توجه به کیفیت آن، پاسخ های متفاوتی در این رابطه از خود نشان می دهند.

 

از فایل خروجی تا ورق چاپی

با یک نگاه ساده به آسانی دیده می شود که شكل ترام ها از مرحله فایل خروجی – که در ریپ دستگاه قابل مشاهده است – مرحله به مرحله در حال چاق شدن است. به طوری که نمونه چاپی، دیگر هیچ شباهتی به فایل اولیه ندارد.

 

چاقی ترام امری اجتناب ناپذیر است، باید میزان آن را کنترل کنیم

 

چاقی واقعی (فیزیکی) و چاقی چشمی (اپتیک)

همان طور که می دانید در به وجود آمدن چاقی ترام، عوامل مختلفی دخيل هستند. در اینجا باید به یک عامل دیگر نیز بپردازیم و آن خطای بینایی چشم انسان است. در فضاهایی که لکه سیاه وجود ندارد، چشم ما دچار خطا شده و آن فضاها را سفید نمی بینید. در اینجا وارد علت چرایی این اتفاق نمی شویم، ولی لازم به ذکر است برای محاسبه این اتفاق، راه های گوناگونی مطرح شده که می توان به روش های Yule-Nielsen و یا Murray-Davies اشاره کرد.

چاقی ترام

کنترل چاقی ترام

بعد از آشنایی با عوامل تأثیرگذار در به وجود آمدن چاقی ترام، این سؤال پیش می آید که آیا می توان این عوامل را کنترل کرد، یا از بین برد؟

پاسخ این پرسش «خیر» است. ما می توانیم عواملی همچون عدم خطی بودن دستگاه های تولید فیلم، پلیت و همچنین کیفیت لاستیک، آب مورد استفاده و فشار دستگاه های چاپ را کنترل کنیم، ولی در رابطه با چاقی ترام بر روی کاغذ و خطای دید انسان کاری از دست ما ساخته نیست، پس راه حل چیست؟ 

همان طور که گفته شد، بخشی از چاقی ترام اجتناب ناپذیر است. اما اشکال زمانی پیش می آید ک درصد چاقی ترام بیشتر از حد مجاز باشد که این امر باعث چرکی و کثیفی کار می شود.

چاقی ترام

لازم به ذکر است در تبیین استانداردهای جهانی برای چاپ افست از قبیل  ISO 12647-2 میزان مشخصی از چاقی ترام، برای انواع کاغذها در نظر گرفته شده است( مانند 17 درصد چاقی ترام برای رنگ مشکلی در منطقه میدتن یا ترام 50 درصد) که برای دستیابی به رنگ های مورد نظر باید به این حد از چاقی ترام با اختلاف 3 درصد رسید.

پس می توان به این نکته اشاره کرد که برای آن بخش از چاقی ترام که از اختیار ما خارج است، بهترین راه استانداردسازی متناسب با کاغذ و مرکب مورد استفاده یا بهره گیری از استانداردهای موجود در این رابطه است.

بیشتر بخوانید: آشنایی با ترام و بررسی انواع آن

چاقی ترام

راهکارهای کنترل پدیده چاقی ترام

1- استفاده از استانداردهای بین المللی مانند G 7،ISO 124674-2  برای کنترل چاقی ترام با توجه به کاغذ مورد استفاده.(در رابطه با این راهکار، استفاده از دستگاه های Drnsitometer  که در کنترل این پدید نقش مهمی دارند پیشنهاد می شود.)

2- طراح باید به هنگام طراحی با توجه به شرایط، شناسه رنگ خود (Color Profile) را به درستی انتخاب کرده و عواملی همچون حجم رنگ و میزان دخالت رنگ مشکلی در تولید رنگ ها (GCR، UCR) را در نظر بگیرید.

3- کیفیت کاغذ مورد استفاده، یکی از عوامل مهم در میزان به وجود آمدن این اتفاق است که باید در نظر گرفته شود.

4- شرایط دستگاه چاپ مانند لاستیک، آب و فشار سیلندر دستگاه چاپ، باید مورد بررسی قرار گیرند.

5- استفاده از مرکب های مرغوب و منطبق با استانداردهای جهانی، یک ضرورت است.

6- آخرین و مهمترین راهکار که باید در نظر گرفته شود، رعایت استانداردهای اشاره شده در مرحله لیتوگرافی است که این امر یکی از اصلی ترین شرایط برای رسیدن به کیفیت مطلوب برای کار چاپی است (استفاده از دستگاه های سنجش زینک و پلیت مانند Spectro Plate پیشنهاد می شود).

لازم است به این موضوع اشاره شود که با توجه به تحقیقات صورت گرفته در این زمینه می توان بزرگ ترین مشکل پیش پای صنعت چاپ را در رابطه با کیفیت، عدم استفاده از استانداردهای جهانی در مراحل طراحی، لیتوگرافی و چاپ دانست  که کنترل چاقی ترام بخشی از این استانداردها است.

رسیدن به این استانداردها دست یافتنی است و به راحتی می توان خود را با استانداردهای جهانی وفق داد و از آنها بهره برد. همان طور که برخی از چاپخانه های کشور در حال حاضر از این روند پیروی کرده و موفق به ارائه چاپ با کیفیت بالا شده اند. از ارکان بسیار مهم در این راه می توان به آموزش و استفاده از تکنولوژی روز دنیا اشاره کرد.

به امید روزی که با اتکا به دانش بومی از استانداردهای کشور خودمان برای رسیدن به بالاترین سطح کیفیت در چاپ برسیم.

منبع: مجله صنعت چاپ

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید

17 − 6 =