نشست تعامل و همفکری فعالان حوزه کاغذ، مقوا، خمیرکاغذ، پالپ و فرآوردههای سلولزی و آخال ۲۲ آذرماه در اتاق بازرگانی تهران و به همت انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا برگزار شد. در این رویداد عباس زارع، مدیرکل دفتر چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن ترحمی، مدیرکل دفتر صنایع منسوجات وزارت صمت، حسن میرباقری رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا و جمعی از فعالان حوزه کاغذ و مقوا حضور داشتند.
تخصیص ارز، تأمین کالا و تعیین تعرفه
به گزارش چاپ و نشر آنلاین، سید حسن میرباقری رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا در ابتدای این نشست بیان داشت: هدف ما از برگزاری این نشست بررسی مشکلات و یافتن راهکار با مشورت یکدیگر و این است که چگونه میتوانیم همگام و همراه با یکدیگر مشکلات را پشت سر بگذاریم. نتیجه این جلسه بهصورت مکتوب درخواهد آمد و در اختیار مسئولان مربوطه در وزارت ارشاد و وزارت صمت قرار خواهد گرفت.
وی تخصیص ارز، تأمین کالا و تعرفهها را مهمترین چالشهای حوزه کاغذ برشمرد و اذعان داشت: یکی از مشکلاتی که با آن مواجه هستیم مسئله قیمت است که باوجود پیگیریهای انجام شده است هنوز به نرخهای موردنظر صنعت چاپ و سلولزی کشور نرسیدهایم. در این زمینه تخصیص ارز برای انواع کاغذ، مقوا و خمیرکاغذ وجود ندارد.
میرباقری اذعان داشت: متأسفانه برنامه مدون و مشخصی برای واردات کاغذ وجود ندارد. هیچیک از ارکان دولتی نیز تاکنون برنامه مشخصی برای زمان تخصیص ارز ندادهاند، ما الان همکارانی داریم که باوجود گذشت ۱۱ ماه از ثبت سفارشهایشان همچنان در صف تخصیص ارز قرار دارند.
وی ادامه داد: تخصیص ارز با چالشها و مشکلات مختلفی روبرو است. در بخش مقوا ما یک سری تولیدات داریم اما در بخش کاغذ بهویژه کاغذ تحریر بیش از ۹۰ درصد واردات وجود دارد که این مشکلات را بیشتر میکند. علت گرانی این است که وقتی ارز تخصیص داده نمیشود، واردکننده مجبور به واردات با ارز آزاد است و به همین دلیل قیمت نیز بالا میرود و قیمت فروش در بازار افزایش پیدا میکند.
میرباقری خاطرنشان کرد: گاهی احساس میشود برخی میتوانند زودتر ارز بگیرند، اگر قانونی وجود دارد باید برای همه یکسان اجرا شود. سالهای پیش بحث امضاهای طلایی وجود داشت که سالها برچیده شد؛ اما به نظر میرسد که این امضاهای طلایی دوباره در حال برگشت است که امیدوارم این موضوع رخ ندهد.
تشکیل کارگروههای تخصصی و ویژه
در ادامه این نشست، هومن حاجی پور، قائممقام دبیر شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی در ارتباط با سیاستهای ارزی بیان داشت: آنچه امروز بهعنوان نرخ ارز بیان میشود با نرخ واقعی ارز و تکنرخی بودن ارز فاصله دارد. سیاستگذار بهگونهای حرکت میکند که همواره با نرخ ترجیحی، تالار دوم و غیره فاصله دارد. این بحث مفصلی است که درحال حاضر مجال پرداخت بیشتر به آن نیست.
وی ادامه داد: در شرایط موجود بحث سیاستگذاری تجاری در حوزه صنعت اهمیت دارد. آنچه بیش از هر چیز برای زنجیره این صنعت مشکل ایجاد میکند، تغییرات ناگهانی مقررات است و همچنین ثبات در حوزه تجارت دیگر دغدغه مهم آنها به شمار میآید. نکته بعدی این است که بهعنوان بخش خصوصی آنها باید از فرصت رقابت آزاد و تجارت عادلانه برخوردار باشند.
حاجی پور با بیان اینکه انحصار و محدود کردن و بستن تعرفه در این حوزه دیگر کاربردی ندارد بیان داشت: اگر با چنین شرایطی در تأمین مواد اولیه روبرو هستیم یا اینکه با این مسئله که چرا ارز تخصیص داده نمیشود برایمان جای سؤال دارد باید از حاکمیت در رابطه با آنها پرسشگری کنیم. انتظار ما این است که نهادهای نظارتی مانند سازمان بازرسی بهعنوان امین ما و دولت به این موضوع ورود پیدا کند تا بهعنوان یک تابلوی مشخص و شفاف همه بدانند که چگونه عمل میشود.
قائممقام دبیر شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی در ادامه به تشکیل کارگروههای تخصصی و ویژه برای بررسی مشکلات بخش خصوصی و دولت، اشاره کرد و خاطرنشان کرد: ما در هر یک از این کارگروهها بهتناسب موضوعات و مباحث، پذیرای نکات، نقطه نظرات و دیدگاههای صنف هستیم. اگر مشکلی وجود دارد میتوان به این کارگروهها برای بررسیهای بیشتر با مشارکت سازمان بازرسی یا قوه قضاییه مراجعه کرد تا وضعیت به سامان برسد.
مدیریت صحیح بازار کاغذ
عباس زارع مدیرکل دفتر امور چاپ وزارت ارشاد در بخش دیگری از این نشست بیان داشت: ما در شرایط خاصی به سر میبریم که عبور از آن بهغیراز همدلی ممکن نیست. ما در وزارت فرهنگ و ارشاد پیگیر این موضوع هستیم و قرار است بهزودی جلسهای با معاون فرهنگی وزیر داشته باشیم. ما در اصل تسهیلکننده هستیم و بخش عمده کار با وزارت صمت است، اما با توجه به اینکه بخش عمده مصرفکنندگان زیرمجموعه ما هستند، ما هم به این حوزه ورود پیدا میکنیم.
وی ادامه داد: با توجه به شرایط پیش آمده ما حدود ۳۰ درصد از مبلغ ۴۰ میلیون ریال ارز تخصیص داده شده را برای گلاسه و زینک درنظر گرفتهایم. مابقی نیز برای کاغذ تحریر است. ارز ما کاملاً آماده است و امیدواریم باهمت و همکاری صنفی، بازار کاغذ بهخوبی مدیریت و کنترل شود.
ضرورت واردات آخال برای جلوگیری از افزایش قیمت
مهدی حدادعادل، نایبرئیس انجمن صنایع کارتن و ورق نیز در سخنانی گفت: بخش عمده رشته کاری ما مرتبط با کاغذ بستهبندی است. با توجه به همتی که صنعتگران محترم در رشته تولید کاغذ بستهبندی در طی ده سال گذشته انجام دادهاند در این حوزه خوشبختانه از واردات بینیاز هستیم. مشکل مهم ما که به صنعت شما و تأمین کاغذ از سوی شما مربوط میشود تأمین ورق و کاغذهای پشت طوسی است که این افزایش در قیمت تمام شده کارتن اثر بسیار بالایی دارد.
وی ادامه داد: کارتن محصولی است که تقریباً کل تولیدات به آن نیاز دارند. قیمت کارتن در تمام کالاهای مصرفی روزانه عموم مردم تأثیر مستقیم دارد. در کمال تأسف در طول ۲۰ روز گذشته شاهد افزایشی بیش از ۲۵ درصد در قیمت کاغذ مصرفی بستهبندی بودهایم. کاغذ مصرفی ما برای کار لمینیت با افزایش قیمتهای بیش از ۲۵ درصد روبهرو شده است.
حداد عادل کمبود آخال را مهمترین مشکل در این حوزه برشمرد و گفت: آخال داخلی حدود کیلویی ۳۵ هزار تومان است و آخال خارج از کشور نیز در تهران حدود ۲۶ هزار تومان به فروش میرسد؛ یعنی آخال وارداتی حدود ۱۰ هزار تومان کمتر است. اکنون این سؤال مطرح است که چرا اجازه برای واردات آخال داده نمیشود؟
وی در این رابطه ادامه داد: اکنون فقط حدود ۱۳ کارخانه میتواند واردات آخال داشته باشند. از این میان حداقل هفت واحد هیچ وارداتی ندارند. مابقی واردات خود را انجام و آخال کشور را مدیریت میکنند. این افزایش بیرویه کاغذ کارتن ما را با چالش در حوزه قیمتگذاری مواجه کرده است.
دولت ارز را آزاد کند
مهدی کاظمی مهیاری، رئیس شرکت تعاونی چاپخانهداران تهران با بیان اینکه مصرفکنندگان واقعی چاپ کشور بخشی ناشران، بخشی دیگر چاپ تجاری و بستهبندی است، گفت: من معتقدم که کاغذ باید به دست مصرفکنندگان واقعی برسد. در دهه ۸۰ واردات کاغذ بهراحتی و با السی انجام میشد. ما برای آینده نمیتوانیم تصمیمگیری کنیم چراکه قوانین بهصورت لحظهای تغییر میکنند. این بیبرنامگی موجب رنج ما میشود چراکه در تعیین قیمتها چالش ایجاد میکند.
وی ادامه داد: ما در تعاونی علاوه بر کاغذ حدود ۴۰تا ۵۰ کالای دیگر نیز عرضه میکنیم. پیشنهاد من این است که دولت کاملاً این حوزه را رها و ارز را آزاد کند و همچنین جلوی ثبت سفارشها را نگیرد، الان باید از ظرفیت تعاونیها و بازرگانهای خوشنام و معتبر استفاده شود.
بیشتر بخوانید: برگزاری جلسه فوری برای مدیریت بحران کاغذ و مقوا
کاظمی اذعان داشت: نقش دولت باید نقش نظارت بر تنظیم گری باشد نه اینکه کاغذ تخصیص بدهد و از ظرفیتهای موجود استفاده شود. خوب است که دولت ۴۰ میلیون دلار اختصاص داده است اما همین باعث ایجاد رانت و رابطه خواهد شد و یک بازار سیاه ایجاد خواهد کرد. بهجای آن بهتر است نظارت و کنترل بیشتر شود.
رئیس شرکت تعاونی چاپخانهداران تهران خاطرنشان کرد: بازار باید بر اساس عرضه و تقاضا ایجاد شود نه رانت و امضای طلایی. از سوی دیگر باید این را بگویم که تولید داخل صرفاً نیاز ما را برآورده نخواهد کرد. متأسفانه تولیدکنندگان موجب تنظیم بازار نمیشوند چراکه قیمتهایی نزدیک به محصولات خارجی ارائه میکنند که درنهایت این رقابت موجب افزایش بیشتر قیمتها میشود.
همکاری با تشکلها، راهکار برونرفت از مشکلات
امیر سامان اسفندیاری، دبیر سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا اذعان داشت: تا زمانی که ه کاغذ بهعنوان یک کالای استراتژیک نگاه نشود، هیچ مشکلی حل نمیشود. در ایام جنگ ۱۲ روزه تولیدکنندگان کاغذ و مقوا یکسره مشغول کار بودند ولی هیچگاه به نقش آنها توجهی نمیشود. کاغذ نقش اساسی در آرامش روانی جامعه دارد.
وی با بیان اینکه آخال داخلی بهتنهایی پاسخگوی نیاز کشور نیست، گفت: تمام تلاش ما این است که شرط تسویه پساب آخال از سوی سازمان محیطزیست برداشته شود تا آخال بیشتری به کشور وارد شود، دلیل رشد قیمت آخال همین موضوع است.
اسفندیاری در ادامه به اهمیت نقش نشاسته در تولید کاغذ بستهبندی بیان داشت: نشاسته حدود شش درصد در صنعت کاغذ بستهبندی نقش دارد. بدون نشاسته امکان تولید کاغذ بستهبندی وجود ندارد اما رشد قیمت این کالا طی چند ماه اخیر، روند تولید را برای بسیاری از همکاران ما سخت کرده است، در کنار آن واردات بلبرینگ و سایر کالاها هم با مشکلاتی همراه است. قیمت نشاسته از ۲۷ هزارتومان به ۷۵ هزارتومان رسیده است که این یک چالش برای ما ایجاد کرده است. اگر به وضعیت موجود توجه نشود، امکان تولید کاغذ بستهبندی هم طی ماههای آینده وجود نخواهد داشت.
دبیر سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا با بیان اینکه آمار میزان مصرف کاغذ تحریر یا بستهبندی نیز هنوز در کشور مشخص نیست، اظهار داشت: آمار و ارقام مختلفی از سوی نهادهای مختلف بیان میشود، اما باید از توانمندیهای تشکلها استفاده کنیم تا به یک آمار منسجم و مشخصی برسیم.
اسفندیاری بر ضرورت تعامل بانک مرکزی با تولیدکنندگان تأکید کرد و ادامه داد: بنده معتقدم که تولیدکنندگان باید اتاق بازرگانی را محرم خود بدانند و مسائل و مشکلات خود را مطرح کنند. از سوی دیگر باید از ظرفیت تشکلهای مرتبط با حوزه کاغذ برای تصمیمگیری و اختصاص کاغذ بهعنوان بازوی مشورتی استفاده کنیم، چون هم بازار را میشناسند هم با فضای کاری آشنا هستند.
وی در ادامه تهیه آمار از میزان مصرف کاغذ تحریر در کشور، استفاده از توانمندی تشکلها و استفاده از تشکلها بهعنوان بازوی مشورتی را یک امر ضروری برای عبور از بحران برشمرد.
اسفندیاری همچنین در رابطه با کاغذ تحریر بیان داشت که به دلیل شرایط آب و هوایی کشور تولید کاغذ تحریر در کشور امکانپذیر نیست و ادامه داد: ما همیشه به واردات کاغذ تحریر نیازمند هستیم. در این زمینه سرمایهگذاریهایی شده که نباید آن را فراموش کنیم اما واردات مدیریت شده با همکاری تولیدکنندگان یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
تشکلها جدی گرفته شوند
انصاری دبیر انجمن کاغذهای سایز شده بیان داشت: وزارت صمت و وزارت ارشاد باید تشکلها را جدی بگیرند و در تصمیمگیریهای خود از نظرات اعضای آنها استفاده کنند.
وی همچنین با اشاره به اینکه در زمینه کاغذهای تحریر و چاپ مشکلات زیادی وجود دارد، گفت: تولید به دلیل نبود برنامه مدون دچار مشکل شده است. انتظار ما از مسئولان توجه به کمبودها و کمک به حل آنهاست.
مسیر واردات هموار شود
حمید نیکدل، رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا در سخنانی بیان داشت: ما تا مردادماه مشکل خاصی برای تأمین کاغذ نداشتیم و قیمتها نیز تقریباً مشخص بودند. از روزی که ۴۰ میلیون دلار ارز اختصاص شده به این حوزه اعلام شد متأسفانه قیمت کاغذ نیز بالا رفت.
وی در ادامه بیان داشت: حمایت از تجار یک ضرورت است. جلوگیری از واردات کاغذ قطعاً مشکلات زیادی را برای چاپخانهداران ایجاد میکند و کاری عاقلانه نیست. باید با هموار کردن شرایط برای واردکنندگان به چاپخانهداران حق انتخاب بدهیم.
از دست رفتن سرمایه چاپخانهداران
مجید خادمی مدیرعامل مجموعه پویا هنر نوین داشت: ما در ماههای اخیر با افزایش قیمت در حوزه چاپ و نشر مواجه بودهایم. همانطور که گفته شد کاغذ یک کالای استراتژیک و پرمصرفترین کالای فعالان حوزه چاپ و نشر است، اما هیچوقت در تصمیمگیریها از فعالان صنعت دعوت نمیشود.
وی ادامه داد: واردات مقوای پشت طوسی اکنون متوقفشده است و تولیدکنندگان ما مجبور به استفاده از مقوای نامرغوب داخلی باقیمت مقوای خارجی هستند و همین موضوع رقابت را بهراحتی از بین برده است. چاپخانهدار ایرانی نیز مجبور به استفاده از این مقوای بیکیفیت است.
خادمی با بیان اینکه قیمت مقواهای داخلی از مهرماه که ۷۱ هزار تومان بود به ۱۲۰ هزار تومان رسیده است، گفت: تمام پرداختها در این زمینه نقدی است درحالیکه در بازار امروز چنین موضوعی برای صنعت چاپ امکانپذیر نیست. متأسفانه حدود ۶۰ درصد سرمایه ما طی دو ماه اخیر از بین رفته است.
شرایط نامطلوب صنعت چاپ
مجید اسماعیلزاده مدیرعامل مجموعه کیان چاپ اذعان داشت: تولیدکننده داخلی از نظر کمی و کیفی توان رقابت با تولیدکنندگان خارجی را ندارد. اصولاً فهم سیاستگذاران ما از کالای استراتژیک باید مشخص باشد، در شرایط کنونی با توجه وضعیت کشور ما هر روز شاهد ورود خودروهای مختلف به کشور هستیم اما ارز برای ورود یکسری کالاهای مورد نیاز صنعت را نداریم.
وی ادامه داد: فعالان صنعت چاپ امروز در شرایط خوبی به سر نمیبرند و بیانگیزگی در میان صنف وجود دارد و اگر شرایط ادامه داشته باشد، ادامه کار با دشواریهایی همراه خواهد بود.
نوسانات ارزی، بلای جان چاپخانهها
محمود پیشعلی مدیر چاپ و بستهبندی فرارنگ آریا در سخنانی کوتاه ترخیص کالا و عدم گشایش برای آینده را دو مشکل صنعت چاپ برشمرد و به نقش تعزیرات برای نظارت بر قیمتها تأکید کرد. همچنین محمود ذوالفقاری نیز نوسانات قیمت را مهمترین معضل بر سر راه کار چاپخانهداران دانست و تأکید کرد چاپخانهدار در این شرایط بیثباتی نه میتواند سفارشهای مشتری را لغو کند و نه میتواند سفارشها را با قیمت مشخصشده تحویل بدهد. او خواستان نظارت بر این حوزه شد.
امیدوار به ثبات
در پایان این نشست نیز محسن ترحمی، آماری از میزان وزنی و ارزش واردات اقلام سلولزی در سال جاری نسبت به سال گذشته ارائه کرد و وضعیت تخصیص ارز و پیگیریهای انجام شده ازسوی دفتر سلولزی و محدودیتهای آن وزارتخانه خصوصاً دفتر سلولزی برای بهبود شرایط موجود را اعلام و درعینحال قول مساعدت برای کاهش مشکلات فعلی را داد.
وی افزود: با توجه به اقدامات انجام شده، امیدوارم با همکاری بانک مرکزی، بهزودی مشکلات تخصیص ارز و واردات کاهش یافته و پسازآن بازار حوزه سلولزی و تأمین کاغذ و مقوا برای چاپخانهها و مصرفکنندگان به ثبات بیشتری برسد.
